วิสุทธิมรรค แปลว่า หนทางเดินของจิตใจเพื่อความผ่องใส ความบริสุทธิ์ผุดผ่องแผ้วของจิต ยกระดับจิตจากปุถุชนขึ้นสู่จิตของอริยชนถึงขั้นสูงสุด ดังเช่นจิตของพระอรหันต์ เป็นจิตสะอาด ฉลาดรอบรู้ และมีความสุขอย่างยิ่งตลอดกาล คือ จิตของพระอรหันต์ท่าน ที่อยู่เบื้องบน
พระนิพพาน
วิสุทธิมรรคมีต้นเหตุเป็นมาอย่างไร
สรุปความเป็นมาตามที่พระคุณเจ้าหลวงพ่อพระราชพรหมยาน ท่านเมตตาบอกลูกหลานไว้อย่างนี้
หลังจากที่พระผู้มีพระภาคเจ้าปรินิพพานไปแล้วประมาณ 1000 ปี เวลานั้นยังมีพระอรหันต์ 4 ขั้น 4 แบบ คือ
1. พระอรหันต์สุกขวิปัสสโก ท่านหมดกิเลส โลภ โกรธ หลงอย่างเดียว จิตไม่เห็นไม่สัมผัสนรก สวรรค์ พรหมนิพพาน ไม่สามารถมีจิตเป็นทิพย์
ไม่เห็นผีเทวดา เรานึกถึงท่าน ท่านไม่รู้ว่าเรานึกถึง
2. พระอรหันต์เตวิชโช ท่านตัดขาดจากกิเลส โลภ โกรธ หลง แถมมีจิตเป็นทิพย์ มีความรู้พิเศษยิ่งเพิ่ม 2 อย่าง คือ ระลึกชาติปางก่อนได้
ใครนึกถึงท่าน ท่านรู้ได้ทันที เขาต้องการพบท่านก็รู้ได้ แต่ว่าเหาะไม่ได้ไปหาไม่ได้
3. พระอรหันต์ฉฬภิญโญ หรือ พระอรหันต์อภิญญาหก จิตท่านปราศจากกิเลสเครื่องร้อยรัดสังโยชน์ 10 อย่าง แล้วยังมีความสามารถเพิ่ม
อีก 5 อย่าง คือ มีตาทิพย์ มีหูทิพย์ รู้ว่าคนสัตว์ตายแล้วไปไหน ระลึกชาติก่อนได้ รู้วาระจิตของคนสัตว์ แสดงฤทธิ์เหาะเหินเดินอากาศได้
เรานึกถึงท่านท่านก็ทราบ
4. พระอรหันต์ปฏิสัมภิทัปปัตโต จิตท่านมีความสามารถตัดกิเลสสังโยชน์ 10 ข้อแล้ว ยังมีความสามารถคลุมวิชาสุกขวิปัสสโก เตวิชโช
รู้วิชาฉฬภิญโญ คือ อภิญญาทั้ง 6 อย่าง แล้วมีความสามารถพิเศษอีกมากรู้ทุกภาษาคน สัตว์ เทพพรหม สามารถบรรยายธรรมลึกซึ้งยาก
ให้คนฟังรู้เรื่องเข้าใจง่ายๆ ได้ ความรู้ทั่วทั้งพระธรรมวินัย พระอภิธรรมปิฎก
บรรดาพระอรหันต์มีฤทธิ์ต่างๆ สมัย 1000 ปี หลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพพานมีประมาณ 2 แสนองค์เศษๆ ไม่นับพระอรหันต์สุกขวิปัสสโก
กับพระอรหันต์เตวิชโช ท่านก็เรียกประชุมกันว่า เวลานี้พระไตรปิฎกคลาดเคลื่อน เพราะว่ามีพระสงฆ์กลุ่มหนึ่งแยกไปตามธิเบต พม่า ทางจีน
ทางญี่ปุ่น กลุ่มนี้เรียกว่า พุทธมหายาน เขาฝ่าฝืนพระธรรมวินัย 10 ข้อ บอกว่าเหล้าที่มีสีแดงคล้ายเท้านกพิราบกินได้ ของเก็บไว้ค้างคืนกิน
ได้อย่างนี้เป็นต้น พระสงฆ์ที่เป็นอรหันต์และเป็นพระอริยเจ้าท่านไม่ยอมก็เลยแยกตัวกัน เขาเรียกพวกเขาว่ามหายาน คือ หย่อนยานมาก
เขาเรียกพวกเราว่า หินยาน คือเคร่งครัดดังหิน บรรดาพระอรหันต์มีฤทธิ์ที่ประชุมทั้งหลายจึงคิดว่าควรจะปรับปรุงพระไตรปิฎกใหม่ให้แน่นอน เพราะเวลานั้นพระไตรปิฎกถูกพวกฮินดูทำลายไม่เป็นชิ้นดีจากอินเดีย เอาพระพุทธศาสนาไปปะปนกับฮินดูเป็นสาขาของศาสนาฮินดูไป
พระสงฆ์ก็แตกแยกกันไป พระอรหันต์พระสงฆ์ท่านก็มาอยู่แถวพม่า ไทย เขตที่พระอรหันต์ท่านประชุมเป็นเขตของไทยแต่ก่อนเรียกเมือง
สุธรรมวดี แต่ตอนนี้เมืองสุธรรมวดีอยู่ในเขตของพม่า พระอรหันต์ที่เป็นหัวหน้าประชุมพระสงฆ์ให้พระอรหันต์ปฏิสัมภิทาญาณไปตามเทวดา
ชั้นดุสิต มีพระนามว่า พุทธโฆษาจารย์ เชิญให้มาเกิดเป็นมนุษย์ มาบวชในพระพุทธศาสนา มาแปลพระไตรปิฎกจากภาษาสิงหล มาเป็นภาษามคธ เพราะพระไตรปิฎกที่ถูกต้องแน่นอนอยู่ที่เมืองลังกาแต่เป็นภาษาสิงหล ส่วนภาษาบาลี ภาษามคธถูกพวกฮินดูทำลายกลายเป็นเอาของพราหมณ์
ฮินดู มาปะปนกับพระไตรปิฎกคลาดเคลื่อนไปหมด
เทวดาพุทธโฆษาจารย์ท่านก็มาเกิดในตระกูลพราหมณ์ ที่ไม่เคารพพระพุทธศาสนา พอท่าน
อายุ 7 ขวบ พระอรหันต์ปฏิสัมภิทาญาณท่านก็ไปติดตามสั่งสอนให้มาบวชเณรเรียนในพระพุทธศาสนา มาศึกษาไม่กี่วันท่านก็เป็นพระอรหันต์
ปฏิสัมภิทาญาณ ท่านกลับไปสอนบิดามารดา บริวารที่เป็นพราหมณ์ให้เป็นอรหันต์กันไปหมดทั้งบ้าน พระอรหันต์พุทธโฆษาจารย์ก็ไปประเทศลังกาขอแปลหนังสือพระไตรปิฎกภาษาสิงหลของลังกาเป็นภาษามคธ พระอรหันต์ที่ลังกาก็มีมาก บอกให้ท่านพระพุทธโฆษาจารย์แสดงความสามารถให้ดูก่อนว่าสมควรแปลแล้วหรือยัง โดยให้เขียน วิสุทธิมรรค คือ หนทางปฏิบัติให้ถึงซึ่ง
ความเป็นพระอรหันต์ ท่านก็เขียนใส่ใบลานจนจบผูกมัดไว้ดีแล้ว ตั้งใจจะเอาไปให้พระที่ลังกา
ท่านท้าวสักกะเทวราช คือ พระอินทร์ ท่านมีความประสงค์จะแสดงอานุภาพของพระพุทธโฆษาจารย์ให้มากขึ้น จึงดลบันดาลให้
พระพุทธโฆษาจารย์หลับไป แล้วพระอินทร์ก็มาขโมย วิสุทธิมรรคนั้นไป 2 ครั้ง ท่านก็ไปขอใบลานเขามาอีก 2 ครั้ง เป็น 3 ชุด พอเขียนชุดที่ 3
พระอินทร์ท่านก็เอา 2 ชุดที่ขโมยไปมาคืน ท่านพระพุทธโฆษาจารย์ก็เอาวิสุทธิมรรคทั้ง 3 ชุดไปให้พระอรหันต์ของศรีลังกาดู ปรากฏว่า
เขียนเหมือนกันหมดทั้ง 3 ชุด ถูกต้องตามองค์พระพุทธชิน วรบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอนไว้ ท่านก็อนุญาตให้พระพุทธโฆษาจารย์ แปลพระไตรปิฎกจากภาษาสิงหลเป็นภาษามคธได้ เมื่อท่านแปลเสร็จเรียบร้อยก็นำกลับมาเมืองสุธรรมวดี หรือเมืองสะเทิน (อยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดตากใกล้ทะเล) อยู่ในเขตของไทยสมัยนั้น แต่ว่าเวลานี้อยู่ในเขตพม่า พระพุทธโฆษาจารย์นี่เป็นคนไทย
ไม่ใช่คนลังกา เมื่อนำพระไตรปิฎกเป็นภาษามคธมาแล้วพระอรหันต์ปฏิสัมภิทาญาณทั้งหมดประชุมกันตรวจดูเห็นว่าถูกต้องครบทุกอย่าง ต่างก็ช่วยกันคัดลอกร่างพระไตรปิฎกเก็บไว้ในที่สำคัญในวัดวาอารามเป็นต้น
เวลานี้พระไตรปิฎกในเมืองไทย หนังสือวิสุทธิมรรคย่อมาจากพระไตรปิฎกในเมืองไทยก็เป็นฉบับเดิมที่พระพุทธโฆษาจารย์ท่านจารึกเอาไว้มี
ครบถูกต้องทุกอย่าง ท่านสาธุชนผู้อ่านอย่าได้สงสัยว่าเป็นของฮินดู ของพราหมณ์ เป็นฉบับอันเดียวกันสมัยพระนารายณ์มหาราช ส่งไปที่ฝรั่งเศสเป็นฉบับถูกต้องสมบูรณ์ เป็นฉบับที่พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระมหากษัตริย์รัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1 ได้ปฐมสังคายนาไว้ คัมภีร์วิสุทธิมรรคจากภาษามคธ ภาษาบาลีอยู่ในใบลานจารด้วยอักษรขอมก็มีพระคุณเจ้าพระภิกษุสงฆ์หลายท่านช่วยกันแปลเป็นภาษาไทย มีท่านเจ้าคุณพร้อมวัดสุทัศน์ฯ ท่านสามเณรกิม เถยุโร ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎ์ เป็นต้น
หนังสือวิสุทธิมรรคเป็นแนวทางให้ถึงซึ่งความบริสุทธิ์ สะอาดของจิต มีความงดงามดีเลิศ เข้าใจง่าย อธิบายคุณประโยชน์ของศีล สมาธิ ปัญญาเป็นพระธรรมที่ถูกต้องตรงตำราตามคำสอนขององค์สมเด็จพระชินวรศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างแท้จริง มีพิมพ์เผยแพร่จำนวนน้อย
หาอ่านได้ยาก เพราะเป็นตำราหนาเล่มใหญ่ ดิฉันได้ตั้งใจย่อความจากหนังสือวิสุทธิมรรคเอาไว้ให้รุ่นลูกๆหลานๆ ที่สนใจใฝ่หาธรรมะมีอจลศรัทธา
ในพระพุทธศาสนา ได้หาอ่านได้ง่ายๆ เป็นสายทางแห่งพระนิพพานที่พระคุณเจ้าพระพุทธโฆษาจารย์ พระอรหันต์ปฏิสัมภิทาญาณท่านเขียนไว้ให้ลูกหลานเป็นแนวทางปฏิบัติพระกรรมฐาน เป็นแนวทางพ้นทุกข์จากการเวียนว่ายตายเกิด มีหลายแบบ หลายทางให้ท่านเลือกปฏิบัติตามแนววิสุทธิมรรคได้ตามใจชอบเอาอย่างใดอย่างหนึ่งก็ถึงซึ่งพระนิพพานได้ทุกแบบ ไม่ใช่มีแบบมหาสติปัฏฐานแบบเดียวตามที่คนส่วนมากเข้าใจในเวลานี้
วิสุทธิมรรค (The Path of Purification)
ย่อความโดย เกษร สุทธจิต จันทร์ประภาพ
ท่านพระอรหันต์พุทธโฆษาจารย์เขียนไว้ท่านแบ่งเป็น 3 ภาค
1. ภาคศีล (Virtue) คือ พระวินัยปิฎก เป็นคุณลักษณะของพระโสดาบัน คือมีศีลครบ ระงับกาย วาจาอยู่ในความดีของศีล
2. ภาคสมาธิ (Meditation or Concentration) ย่อสาระสำคัญจากพระสุตตันตปิฎก เป็นคุณลักษณะของพระอนาคามี มีฌานสมาบัติมีสมาธิสูง
มีอารมณ์ตั้งมั่นในศีล ทาน เมตตา
3. ภาคปัญญา (Wisdom or Understanding) ย่อสาระสำคัญจากพระอภิธรรมปิฎก เป็นคุณลักษณะของพระอรหันต์มากด้วยปัญญาดีเยี่ยม
ดิฉันผู้เขียนจะขอย่อความจากหนังสือวิสุทธิมรรคที่มีอยู่ทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ เพื่อดำรงคงไว้ซึ่งพระธรรมอันบริสุทธิ์ ล้ำค่าประเสริฐยิ่งกว่าความรู้ใดใดในโลกมนุษย์ โลกสวรรค์พรหม โลกนรก เพราะเป็นความรู้ที่จะทำให้จิตของชาวนรก ชาวโลก ชาวผี วิญญาณ ทั้งท่านเทวดาพรหมมุ่งตรงเข้าสู่กระแสพระนิพพานแดนสุขเกษมสำราญชั่วนิจนิรันดร
ก่อนอื่นลูกเกษรขออภิวาทกราบแทบพระบาทองค์สมเด็จพระจอมไตรโลกนาถศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า ขอได้โปรดมีพระเมตตาประทานพุทธานุญาตให้ลูกได้เขียนความย่อ “วิสุทธิมรรค” ให้ได้สาระสำคัญที่ท่านผู้อ่านจะได้เข้าใจง่ายๆ และถูกต้องทุกประการตามที่พระพุทธองค์ทรงตรัสสอนไว้ดีเลิศประเสริฐแล้ว เพื่อดำรงคงไว้ซึ่งในพระตรัยรัตน์ คือ พระพุทธเจ้า พระอริยธรรม พระอริยสงฆ์ในจิตใจปวงชนชาวไทยให้จนครบถึง 5000 ปี ตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้โปรดทำนายเอาไว้ ลูกกราบขอขมาในความรู้น้อย
ด้อยปัญญาของลูก ถ้อยคำใดๆ ที่ลูกมีความประมาทพลาดพลั้งขีดเขียนผิดมากไป ผิดน้อยไปขอองค์สมเด็จพระจอมไตรศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าโปรดได้เมตตากรุณาประทานอภัยให้แก่ลูกด้วยเถิดพระพุทธเจ้าข้า
และลูกขอตั้งจิตอธิษฐาน ขออัญเชิญพระบารมีขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกๆพระองค์ พระปัจเจกพุทธเจ้าทุกๆพระองค์
บารมีพระธรรม บารมีพระอริยสงฆ์ทุกๆพระองค์ เป็นพิเศษ ขอบารมีพระคุณเจ้าท่านพระอนุรุทธผู้เป็นเลิศทางพระอภิธรรม และพระอรหันต์พุทธโฆษาจารย์ผู้ประเสริฐเลิศล้ำได้จารึก วิสุทธิมรรคไว้ละเอียดดีเยี่ยม ขอบารมีพระคุณเจ้าหลวงพ่อพระราชพรหมยานวัดท่าซุงโปรดเมตตาได้สอนสั่งถ่ายทอดกรรมฐานวิสุทธิมรรคให้ลูกหลานมาจนบัดนี้ ลูกขออัญเชิญบารมีท่านผู้มีพระคุณทุกๆ ท่าน ทุกๆ สมัย ทุกๆ ชาติ มีคุณพ่อ คุณแม่ คุณครูบาอาจารย์ คุณเทพไท้เทวาอารักษ์ ได้โปรดดลจิตดลใจให้ลูกมีสติปัญญาให้ลูกได้เขียนความย่อของพระธรรมวิสุทธิมรรคได้ถูกต้องง่ายดาย และรวดเร็วว่องไว เพื่อจะได้ช่วย
กันพิมพ์ ช่วยกันแจกจ่าย ช่วยกันถ่ายทอดให้ท่านพุทธบริษัท ท่านสาธุชนคนดีทุกท่านอ่านแล้วมีปัญญาฉับไวเข้าใจในวิสุทธิมรรค ยกระดับ
จิตตนเป็นอริยมรรค อริยผล ถึงอรหัตตผลกันทั่วทุกคนตามที่ทุกท่านปรารถนาไว้ เพื่อพระนิพพานเป็นหลักชัยของทุกชีวิต ทุกดวงจิต โดยฉับพลันทันใดในชาติปัจจุบันนี้ด้วยเทอญ
หนังสือวิสุทธิมรรค เป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อยกจิตสาธุชนเป็นพระอรหัตตผล ดิฉันได้รวบรวมย่อมาจากวิสุทธิมรรคหลายเล่ม ทั้งจากภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และจากหนังสือคู่มือปฏิบัติพระกรรมฐานของพระคุณ
เจ้าหลวงพ่อพระราชพรหมยาน วัดท่าซุงอุทัยธานีซึ่งท่านเขียนตามแนววิสุทธิมรรค
การเขียนย่อความวิสุทธิมรรคครั้งนี้ ถ้าดิฉันเขียนถูกต้องดี ก็เป็นการเพิ่มบุญบารมีสูงส่ง ถ้าดิฉันเขียนผิดจากพระธรรมคำสอนไม่ถูก
ต้องตามแนววิสุทธิมรรค ดิฉันก็มีความผิด มีบาปในการที่บังอาจแปรเปลี่ยนพระธรรมคำสอน ขององค์สมเด็จพระชินวรศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า ดิฉันจึงได้กราบวิงวอนอาราธนาพระบารมีองค์สมเด็จพระพุทธชินศรีศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าได้โปรดเมตตาควบคุมดูแลรักษาดวงจิต
ดวงใจให้ดิฉันมีจิตสะอาดสดใส ย่อความเขียนวิสุทธิมรรคตรงตามตำราที่พระเถระพระคุณเจ้าพุทธโฆษาจารย์ได้เขียนเป็นแนวทางแห่ง
พระนิพพานไว้อย่างดียิ่งแล้ว
ดิฉันกราบขออภัยในการเขียนย่อความวิสุทธิมรรค หรือพระธรรมใดๆ ในหนังสือธรรมประทานพรทุกๆ เล่ม หากเขียนผิด ตัวสะกดขาดตกบกพร่องอย่างไร ขอสาธุชนผู้อ่านได้โปรดให้อภัยแก่ดิฉันซึ่งยังเป็นผู้มีความรู้น้อย ด้อยปัญญาอยู่ และขอขอบคุณทุกท่านที่ให้ความรู้คอยแนะนำช่วยแก้ไขดิฉันต่อไป
